U maju 2026. godine, organizacija Kulturanova privodi kraju projekat „Fostering Museum Engagement with Young Adults“, podržan kroz program Headley SEECH Fund za 2024. godinu. Projekat je nastao iz jednostavnog, ali važnog pitanja: Kako muzeje ponovo učiniti relevantnim mladima?
Odgovor koji je projekat ponudio jeste gejmifikacija, odnosno primena elemenata i principa igre u kontekstu koji nije primarno zamišljen kao igra. Tokom trajanja projekta, muzejski profesionalci iz Srbije i Crne Gore prolazili su obuke, mentorski rad i praktičan razvoj programa koji muzejsko iskustvo približavaju mlađim generacijama kroz interaktivne i participativne sadržaje.
Izazov
Muzeji širom Zapadnog Balkana suočavaju se sa sličnim problemom, a to je da se mlada publika sve manje povezuje sa tradicionalnim načinima predstavljanja kulturnog nasleđa. Klasičan muzejski model (posmatraj, čitaj, ne dodiruj) često ne odgovara generacijama koje odrastaju u digitalnom i interaktivnom okruženju. Istovremeno, mnogi muzejski radnici imaju želju da eksperimentišu sa novim pristupima, ali im nedostaju alati, modeli rada i podrška za takve promene.
Ovaj projekat je upravo zato bio usmeren na povezivanje savremenih metoda angažovanja publike sa svakodnevnom praksom muzeja.
Kako je projekat realizovan?
Projekat je realizovan kroz nekoliko međusobno povezanih faza od edukacije do praktične primene.
Na početku je raspisan otvoreni poziv za muzejske profesionalce iz Srbije i Crne Gore, nakon čega su odabrani učesnici zainteresovani za razvoj novih pristupa radu sa publikom.
Učesnici su zatim prošli online program obuke posvećen gejmifikaciji u kontekstu kulturnog nasleđa, gde su kroz rad sa stručnjacima i kolegama iz različitih institucija istraživali mogućnosti primene igre u muzejskoj praksi.
Jedan od ključnih rezultata ove faze jeste digitalni priručnik o gejmifikaciji u muzejima, razvijen kao interaktivna edukativna aktivnost. Priručnik je dostupan na platformi Novi Sad City of Learning i osmišljen tako da korisnici kroz primere, zadatke i praktičan rad usvajaju znanja i razvijaju sopstvene ideje za primenu gejmifikacije u institucijama kulture.
Nakon obuke usledila je mentorska faza tokom koje su učesnici, uz podršku eksperata, razvijali pilot aktivnosti prilagođene svojim institucijama, zbirkama i publici.
Šta je projekat pokazao?
Projekat je pokazao da gejmifikacija u muzejima nije prolazan trend, već pristup koji može značajno da promeni odnos publike prema kulturnim institucijama. Kroz razvijene aktivnosti potvrđeno je da postojeće muzejske zbirke mogu postati osnova za savremena i angažujuća iskustva bez velikih finansijskih ulaganja, kao i da mladi snažno reaguju na interaktivne, narativne i participativne formate.
Takođe, projekat je pokazao da muzejski profesionalci, uz adekvatnu podršku i mentorstvo, mogu samostalno da razvijaju ovakve programe i prilagođavaju ih potrebama svoje zajednice.
Resurs za budući rad
Pored realizovanih aktivnosti, projekat ostavlja i trajno dostupan obrazovni resurs, tačnije interaktivni priručnik o gejmifikaciji u muzejima, namenjen svima koji žele da istraže nove modele rada sa publikom i razvijaju savremenije muzejske programe.
Pristup priručniku dostupan je putem platforme Novi Sad City of Learning.